WCM en FME vragen nieuwe kabinet om een Deltaplan voor de infrastructuur

Veel bruggen, tunnels, sluizen en viaducten stammen uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. Door de jaren heen zijn ze intensief belast door steeds meer en zwaarder verkeer. Dit vergroot de kans op storingen en wegafsluitingen, zoals enkele jaren geleden met de Merwedebrug. De onderhouds- en vervangingsopgave is dus groot, maar de financiële middelen hiervoor zijn maar beperkt. Aanleiding voor WCM en FME om in april samen een brief te schrijven aan informateur Tjeenk Willink.

De beweegbare klep van de Haringvlietbrug wordt volgens planning in 2023 vervangen, want dan is hij aan het einde van zijn levensduur. Tot dat moment mogen automobilisten nog maar met 50 km/u over de brug rijden. Bij hogere snelheden bestaat het gevaar dat de klemmen die de platen op hun plek houden, lostrillen. Over de maatregelen was begin augustus veel ophef. Rijkswaterstaat wilde aanvankelijk in beide richtingen maar één rijbaan openhouden. Hierdoor werden gigantische files voorspeld. Na veel protest is besloten alle rijstroken open te houden, versmald, en met strenge snelheidscontroles. Het zijn dit soort actualiteiten - die ook regelmatig het nieuws halen - die de noodzaak van een gezamenlijke aanpak benadrukken.

Eendrachtige samenwerking In de brief aan de formateur pleiten WCM en FME voor een ‘Deltaplan voor de Digitaliseren van de Nederlandse infrastructuur’. De analogie is duidelijk: net als na de watersnoodramp van 1953 vraagt de huidige situatie om eendrachtige samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven. Technologische innovaties zoals smart maintenance-technologie bieden in veel gevallen een oplossing. Sensoren kunnen de status van een object 24/7 monitoren. De data die dat oplevert kunnen gebruikt worden voor data-analyse en vervolgens leiden tot voorspellingen over aankomende storingen en de restlevensduur. Hierdoor wordt het mogelijk om met minder mensen en beperkt budget toch op tijd gericht onderhoud uit te voeren. Het onderhoud wordt uitgevoerd en ondersteund door de nieuwste technologische ontwikkelingen op het gebied van augmented en virtual reality en het toepassen van digital twins.

Investeren Om dit te bewerkstelligen is naar de mening van WCM en FME een Deltaplan nodig. In de brief vragen WCM en FME hiervoor aandacht en adviseren zij het nieuwe kabinet om voor het digitaliseren van de infrastructuur te investeren in slimme onderhoudstechnologie. De informateur liet weten de brief in goede orde te hebben ontvangen. Vanwege het hoge aantal ingezonden stukken kon hij echter niet inhoudelijk reageren. Mede gelet op de aandacht voor het onderwerp in de Tweede Kamer, de niet aflatende lobby van WCM en FME richting de politiek én de inspanningen van Rijkswaterstaat verwacht WCM dat het slim en slimmer onderhouden van de Nederlandse infrastructuur een blijvend aandachtspunt is in de formatieonderhandelingen en ook daarna.

Uit de brief: In de periode 2020-2030 moet er een derde meer infrastructuur vervangen worden dan in de tien jaar daarvoor. • De uitgaven voor instandhouding bedragen gemiddeld circa 2,5 miljard euro per jaar.

  • Snellere slijtage en veroudering vraagt om intensiever onderhoud of eerdere vervanging van 2.900 viaducten, 1.100 bruggen en 27 tunnels.
  • De toename van het onderhoudsvraagstuk leidt tot uitgesteld en achterstallig onderhoud.
  • De economische gevolgen van (onverwachte) wegafsluitingen zijn enorm.
  • Door infra-objecten te digitaliseren kan het onderhoud slimmer worden uitgevoerd. Smart maintenance-technologie kan de overheidsuitgaven op termijn met 16 procent verminderen en de beheer- en onderhoudsuitgaven met 11 procent verlagen. Dat is totaal 2,2 miljard euro op jaarbasis.

WCM en FME doen de formateur op hoofdlijnen drie aanbevelingen:

  • Ontwikkel een Deltaplan Digitalisering van de Nederlandse infrastructuur, met als doel het verslimmen van het asset management en het onderhoud en het succesvol realiseren van de vervangingsgolf.
  • Reserveer 10 procent van de door Rijkswaterstaat gevraagde extra budgetbehoefte van een miljard euro per jaar om de inzet van smart maintenance te stimuleren.
  • Verbind dit met de strategische personeelsplanning om de instroom van jonge mensen met digitale vaardigheden te stimuleren en de bestaande medewerkers bij te scholen. Organiseer opleidingen en trainingen op het gebied van digitale tools en nieuwe vormen van samenwerken.