Fieldlab SAMEN

Samen de drempels slechten voor de brede uitrol van smart maintenance

In de praktijk is er nogal eens sprake van terughoudendheid bij (het invoeren van) smart maintenance. Bijvoorbeeld omdat de waarde ervan voor de organisatie op voorhand niet duidelijk genoeg is, of omdat het businessmodel radicaal verandert. Om dergelijke drempels weg te nemen, zet Fieldlab SAMEN in op nieuwe verdienmodellen, organisatievormen en samenwerkingsconcepten.

SAMEN staat voor SmArt Maintenance Enabled busiNess. Het Fieldlab ging begin 2020 van start en ontving begin dit jaar als eerste niet-technisch georiënteerde Fieldlab het Smart Industry-label. Totaal zijn er ruim twintig bedrijven en onderwijsinstellingen en circa honderd mensen in meer of mindere mate betrokken.

Twintig hinderpalen De deelnemers in het Fieldlab stelden zo’n twintig belangrijke hinderpalen of drempels vast die het invoeren van smart maintenance in de weg zitten of vertragen. Voor ieder van deze obstakels ontwikkelen de betrokken asset owners, serviceproviders, OEM’ers en onderwijsinstellingen samen een kennisproduct als tegenhanger. Het ontwikkelen van de kennisproducten gebeurt in vier verschillende Communities of Practice (COP): Smart Data, Smart Business, Smart Work en Smart People. Het valideren en doorontwikkelen van de kennisproducten gebeurt in een achttal living labs (praktijkomgevingen) bij de deelnemers. Het borgen en ontsluiten van de kennis gebeurt vervolgens via een nog in te richten WCM-breed kennisloket.

Living lab voor mkb Het testen en valideren gebeurt dus in de zogenoemde living labs; praktijkomgevingen bij de deelnemende bedrijven. Het betreft vooral grotere bedrijven als Cargill, Tata Steel en Sitech Services. Het geheel ontwikkelt zich ook nog door. Zo trad afgelopen zomer nog Engie Services toe tot het consortium, waarmee een nieuw living lab werd toegevoegd aan SAMEN. Projectleider Johan Treur: “We zijn heel blij met al die mooie testomgevingen bij al die toonaangevende bedrijven. Daar bovenop willen we ook de brug slaan met het mkb, omdat het mkb weer een heel eigen dynamiek kent. Daarom werken we nu aan een apart deelproject met een living lab speciaal voor het mkb.”

Business Trust Architecture Door corona was het vorig jaar niet mogelijk om fysiek bij elkaar te komen en werd er veelal online samengewerkt. Ook het jaarevent begin 2021 vond online plaats. Desondanks zit de gang er lekker in, zegt Treur. “Inmiddels zijn de eerste negen kennisproducten zover dat ze getest en gevalideerd kunnen worden in de living labs.” Een voorbeeld van zo’n kennisproduct is de zogenoemde Business Trust Architecture, een vertrouwensbasis voor het uitwisselen van data voor smart maintenance doeleinden. Het onderlinge vertrouwen tussen verschillende disciplines in een organisatie, of tussen de verschillende organisaties in de keten, is als één van de belangrijkste randvoorwaarden voor het invoeren van smart maintenance benoemd. Een gebrek aan wederzijds vertrouwen kan dus een grote drempel zijn. Treur: “De basis van een samenwerking moet eerst op orde zijn. Daarom ontwikkelen we deze Business Trust Architecture, die als fundament moet dienen voor onderling vertrouwen.”

Snel en objectief de waarde vaststellen Van reactief en correctief onderhoud naar het voorkomen van storingen en het voorspellen van het juiste onderhoudsmoment heeft doorgaans ook impact op de businesscase en het businessmodel van verschillende partijen in de keten. Dat kan voor koudwatervrees zorgen bij de betrokken partijen en daarmee een drempel vormen voor de invoering. “Eigenlijk wil je snel en objectief kunnen vaststellen wat de potentiële waarde van smart maintenance is voor een organisatie, om onnodige discussies te vermijden. En vervolgens: hoe verdeel je die waarde over OEM’er, serviceprovider en asset owner? Die serviceprovider krijgt misschien wel minder inspectie- en onderhoudswerk vanwege smart maintenance, dus ziet hij een drempel? Of denk aan de asset owners die terughoudend zijn in het delen van de data van hun applicatie. Een van de kennisproducten is daarom een waardecalculator die de potentiële meerwaarde van smart maintenance vaststelt. Een ander kennisproduct is een waardesimulatiemodel dat de waarde van smart maintenance (her)verdeelt over de verschillende partijen, in relatie tot de risicoverdeling en de gedane investeringen en inspanningen. Er ligt nu een concept dat we gaan testen, liefst in meerdere cases.” Er is ook een set aan objectieve beslistools ontwikkeld die bijvoorbeeld Tata Steel, PDM, Sitech Services en SPIE Nederland gaan testen in hun eigen omgeving, of bij hun klanten. SAMEN faciliteert ook in de totstandkoming en organisatie van een cursus Condition Based Maintenance die door WCM in samenwerking met Mikrocentrum wordt ontwikkeld.

Wetenschappelijke gewetens
SAMEN is het eerste Smart Industry fieldlab dat zich richt op sociale innovatie en het eerste dat werkt met ‘wetenschappelijke gewetens’. Dat zijn verschillende wetenschappers van universiteiten en hogescholen die ervoor zorgen dat de kennisproducten op een zodanig niveau worden ontwikkeld en gevalideerd dat ze breder in de industrie toepasbaar zijn. De wetenschappers vormen ook de toegangspoort tot wetenschappelijke kennis en kunnen indien nodig nieuw fundamenteel onderzoek initiëren.

Kookboek Een ander kennisproduct is een ‘kookboek’ met opschaalscenario’s. Wat zijn de belangrijkste ingrediënten bij het opschalen van smart maintenance? En wat is de ideale aanpak, oftewel het juiste recept, om die verschillende bestanddelen samen te voegen tot een werkbaar scenario? Dat hangt van verschillende zaken af, zoals de context en het niveau van volwassenheid van de organisatie of keten, maar ook van de assets zelf. “Veel vragen en criteria dus die bepalen welke ingrediënten je nodig hebt en welk recept je het beste kunt gebruiken.” De eerste basisrecepten zijn gereed en de bedoeling is om deze de komende periode te testen en de feedback die dat oplevert te verwerken, zodat de recepten beter worden.

Het komende jaar staat in het teken van het testen en valideren van de kennisproducten. Ook het WCM Kennisloket moet de komende periode vorm krijgen, zodat de kennisproducten van SAMEN én van de andere WCM Fieldlabs ontsloten worden voor de maintenancesector. “Daar zijn we volop mee bezig. Je hebt met uiteenlopende zaken te maken. Hoe ga je om met het intellectual property (IP) en wanneer is een kennisproduct bijvoorbeeld voldoende gevalideerd om beschikbaar te stellen aan de industrie? Maar ook de presentatie en de onderliggende techniek van het online Kennisloket moeten kloppen. En dan heb je nog het bijbehorende financiële model en het beheer. Kortom, we hebben nog genoeg te doen.”

Oktober volgend jaar moeten alle kennisproducten en het WCM Kennisloket gereed zijn.

De vier Communities of Practice en hun kennisproducten

SMART DATA

  • Business Trust Architecture
  • Open IT Eco-systeem
  • Stappenplan predictive maintenance
  • Guidance 'wat te meten'
  • Aanpak van ruwe data naar actionable data  

SMART BUSINESS

  • Smart maintenance waardecalculator
  • Opbrengstsimulatie en tracking-methode
  • Kookboek opschaalscenario’s smart maintenance

SMART WORK

  • Standaard template contracten
  • Objectieve beslistools (3)
  • Logboek aanwezige data
  • Intuïtieve planning
  • Online cursus ‘zien wat smarter kan
  • Integrale implementatiemethode Smart Maintenance

SMART PEOPLE

  • Een soort ‘Google’ engine
  • Implementatiescenario’s smart learning (2)
  • Slimme plateauplanning VR/AR